Wojsko Stanów Zjednoczonych opublikowało na federalnej platformie zamówień publicznych zapytanie o informacje (RFI) dotyczące „rozproszonej konstelacji cislunarnej”. Chodzi o bliżej nieokreśloną liczbę satelitów, które miałyby wykonywać niejawne zadania w pobliżu Księżyca. To kolejny sygnał, że Pentagon zaczyna poważnie traktować przestrzeń wokół Srebrnego Globu.
Co właściwie zostało ogłoszone
RFI to etap wstępny: wojsko sprawdza, co może zaoferować przemysł, i nie zobowiązuje się jeszcze do żadnego zakupu. W opublikowanym dokumencie nie podano ani liczby satelitów, ani ich przeznaczenia. Wiadomo tylko, że miałaby to być konstelacja, czyli większa grupa pojazdów działających wspólnie, w tak zwanej przestrzeni cislunarnej, czyli w rejonie między Ziemią a Księżycem i wokół niego.
Dla porównania, najdalsze satelity Sił Kosmicznych USA znajdują się dziś na orbicie geostacjonarnej, około 36 tys. km nad równikiem. Zbierają tam rutynowe dane obserwacyjne i ostrzegają przed startami rakiet. Księżyc leży znacznie dalej, więc byłaby to wyraźna zmiana zasięgu.
Zmiana tonu w Waszyngtonie
Ogłoszenie pojawiło się po serii wypowiedzi gen. mjr. Stephena Purdy’ego, który w Siłach Kosmicznych odpowiada za zakupy w zaawansowanych programach. Mówił on o zmianie podejścia kierownictwa Pentagonu do Księżyca. Punktem zwrotnym miał być dekret prezydenta Donalda Trumpa z grudnia ubiegłego roku, który określa politykę kosmiczną administracji. Jeden z jego fragmentów dotyczy zdolności rządu USA do wykrywania, rozpoznawania i przeciwdziałania zagrożeniom dla amerykańskich interesów w kosmosie, od niskiej orbity okołoziemskiej po przestrzeń cislunarną.
Podczas październikowego wydarzenia dla przemysłu Space Systems Command Purdy powiedział: „Mamy sekretarza wojny i przewodniczącego Kolegium Szefów Sztabów, którzy publicznie mówią, że to domena prowadzenia wojny”. Zachęcał też firmy, by dołączyły do jego cislunarnej inicjatywy, bo potrzebuje więcej sojuszników.
Wyścig o miejsca lądowania
Urzędnicy podkreślają, że rola wojska na Księżycu ma polegać na ochronie interesów USA, gdy Stany Zjednoczone i Chiny przyspieszają swoje programy księżycowe. W ciągu kilku najbliższych lat planowane są kolejne misje robotyczne, a potem lądowania załogowe. Część amerykańskich urzędników spodziewa się rywalizacji o miejsca i zasoby. Bezpiecznych lądowisk jest ograniczona liczba, a te z dostępem do lodu wodnego na biegunie południowym są szczególnie cenne.
Co to oznacza dla Polski
Bezpośrednio niewiele, bo to na razie wstępne rozpoznanie rynku po stronie amerykańskiej, bez konkretnych kontraktów. Pośrednio sprawa może jednak ważyć na debacie o tym, jak będzie wyglądać obecność ludzi i sprzętu na Księżycu. Polska podpisała w 2021 roku porozumienia Artemis, czyli zasady współpracy wokół amerykańskiego programu księżycowego, i jest członkiem Europejskiej Agencji Kosmicznej. Z tego względu rozwój militarnych planów USA może wpływać na dyskusje o bezpieczeństwie i zasadach działania w kosmosie.
Warto pamiętać, że traktat o przestrzeni kosmicznej z 1967 roku zastrzega, że Księżyc ma służyć celom pokojowym. Ogłoszenie nie mówi nic o uzbrojeniu, a zadania satelitów pozostają niejawne. Na razie wiemy więc głównie tyle, że USA chcą mieć oczy i uszy także w okolicach Księżyca.
Źródło: Ars Technica – „US military „notionally interested” in satellite constellation around Moon”